Sztuczna inteligencja w podstawie programowej od 1 września 2026: co to zmienia w przedszkolu i szkole

Od 1 września 2026 r. obowiązuje nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej (rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 378). Sztuczna inteligencja pojawia się w niej wprost w wymaganiach dla uczniów: w edukacji wczesnoszkolnej od klasy I i w informatyce od klasy IV, a nowa podstawa wchodzi rocznikami, więc pełne wdrożenie potrwa do roku szkolnego 2030/2031. Przedszkola dostają od razu, w całości, nowy obszar cyfrowy, choć bez dosłownego zapisu o sztucznej inteligencji. Poniżej tłumaczymy, co dokładnie mówi rozporządzenie, których klas dotyczy w tym roku szkolnym, czego wymaga od nauczycieli i jak sfinansować przygotowanie placówki.

W skrócie: kogo dotyczy zmiana od września 2026

Harmonogram: która klasa uczy się po nowemu i kiedy

Rozporządzenie z 11 marca 2026 r. zastępuje podstawę programową z 2017 r., ale nie robi tego jednym ruchem. Paragraf 4 rozpisuje wejście nowej podstawy rocznikami, a to oznacza, że przez kilka lat w jednej szkole będą równolegle obowiązywały dwa dokumenty. Dla dyrektora to konkret organizacyjny: inne wymagania na tym samym przedmiocie w klasie IV i V, różne podręczniki, różne plany pracy nauczycieli.

Z perspektywy rodziców, z którymi rozmawiacie na zebraniach, wynika z tego jedna niewygodna prawda: dziecko, które we wrześniu 2026 r. poszło do klasy V, sztucznej inteligencji w podstawie programowej nie zobaczy już do końca szkoły podstawowej. Nowe wymagania dogonią tylko roczniki, które dziś są w klasie IV albo niżej. To częsty powód, dla którego szkoły uruchamiają zajęcia dodatkowe z AI i programowania także dla starszych klas, zamiast czekać na przepisy.

Przedszkole: obszar cyfrowy zamiast ekranów

W podstawie wychowania przedszkolnego zmiana obowiązuje od razu w całości, bez przejścia rocznikami. Nowy, siódmy obszar osiągnięć dziecka nazywa się wprost: obszar cyfrowy, czyli przygotowanie do bezpiecznego funkcjonowania w społeczeństwie cyfrowym. Dziecko kończące przedszkole ma korzystać z instrukcji i tworzyć własne, rozpoznawać urządzenia cyfrowe i określać, do czego służą, wskazywać podstawowe zasady higieny cyfrowej, wskazywać zagrożenia związane z korzystaniem z internetu oraz rozpoznawać reklamy i rozumieć, czemu służą.

Warto tu o precyzję, bo w mediach zmiana bywa opisywana hasłem „AI w przedszkolach”. Tekst załącznika przedszkolnego nie używa pojęcia sztucznej inteligencji ani razu. Co więcej, warunki realizacji mówią wprost, że dzieci w przedszkolu nie korzystają indywidualnie i samodzielnie z urządzeń ekranowych, z wyjątkiem dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, które używają ich w niezbędnym zakresie. Obszar cyfrowy realizuje się więc głównie bez ekranu: rozmową, zabawą, instrukcją, pracą z nauczycielem. Dla dyrektora przedszkola oznacza to, że inwestycja idzie przede wszystkim w przygotowanie nauczycielek i pomoce do nauki kodowania bez komputera, a nie w tablety dla dzieci. Jak pogodzić to z katalogiem zakupów programu Cyfrowy Uczeń, opisaliśmy w artykule o tym, co przedszkole może kupić z programu Cyfrowy Uczeń.

Klasa I: pierwsze spotkanie z treściami tworzonymi przez AI

W edukacji wczesnoszkolnej sztuczna inteligencja pojawia się już dosłownie, w edukacji technicznej i informatycznej. Uczeń podejmuje samodzielne próby ustalenia przydatności i weryfikowania poprawności informacji uzyskanych z różnych źródeł, w tym generowanych przez sztuczną inteligencję. Wykonuje i edytuje proste materiały cyfrowe, korzystając z aplikacji tekstowych, graficznych i filmowych, programowania blokowego oraz narzędzi opartych na sztucznej inteligencji. Określa też algorytmy w formie słownej, graficznej i w aplikacjach do programowania blokowego.

Zwróćcie uwagę na kolejność: najpierw weryfikacja, potem tworzenie. Autorzy podstawy nie każą siedmiolatkowi rozmawiać z chatbotem, tylko uczą go od początku, że treść wygenerowana przez maszynę wymaga sprawdzenia. To dokładnie ta umiejętność, której zabraknie rocznikom uczącym się po staremu, i dobry punkt wyjścia do rozmowy z rodzicami o tym, czym różni się mądre korzystanie z AI od bezmyślnego. Piszemy o tym szerzej w poradniku o tym, od jakiego wieku i jak dziecko może mądrze korzystać ze sztucznej inteligencji.

Klasa IV: uczeń trenuje własny model

Najgłębsza zmiana dotyczy informatyki na drugim etapie edukacyjnym. Sztuczna inteligencja stoi wprost w dwóch z pięciu celów kształcenia: w rozwiązywaniu problemów i tworzeniu informacji z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych, także wspomaganych sztuczną inteligencją, oraz w rozwijaniu umiejętności bezpiecznego i odpowiedzialnego korzystania z technologii cyfrowych, w tym narzędzi opartych na sztucznej inteligencji, z uwzględnieniem ich ograniczeń oraz wpływu na człowieka i środowisko.

W wymaganiach szczegółowych dla klas IV do VI uczeń między innymi tworzy treści z wykorzystaniem prostych narzędzi sztucznej inteligencji, w tym obrazy, multimedia i teksty, rozpoznaje podejrzane treści w sieci i podejmuje podstawowe działania obronne, a przede wszystkim trenuje prosty model sztucznej inteligencji i obserwuje, jak dane wpływają na jego wyniki. To wymaganie robi największą różnicę w praktyce. Nie da się go zrealizować pogadanką ani filmem: potrzebny jest sprzęt, narzędzie do trenowania modeli i nauczyciel, który sam przeszedł to ćwiczenie wcześniej. Wątki AI przewijają się zresztą także poza informatyką, między innymi w elementach edukacji medialnej, gdzie uczeń uzyskuje informacje za pomocą narzędzi opartych na sztucznej inteligencji i weryfikuje je w innych źródłach.

Co z tego wynika dla dyrektora

Po pierwsze, to nie jest zadanie wyłącznie dla informatyka. W klasie I treści AI realizuje nauczycielka edukacji wczesnoszkolnej, w przedszkolu nauczycielki wychowania przedszkolnego, a moduł medialny przecina kilka przedmiotów. Plan doskonalenia zawodowego na ten rok szkolny warto ułożyć tak, żeby objął nauczycieli różnych specjalności, nie tylko jedną osobę od pracowni komputerowej.

Po drugie, wymagania zakładają działający sprzęt. Trenowanie modelu, tworzenie obrazów i multimediów, praca w chmurze: to wszystko wymaga komputerów, kont dla uczniów i oprogramowania, które ktoś skonfigurował i utrzymuje. Szkoła, w której laptopy leżą w szafie, bo nie ma komu ich przygotować do lekcji, nie zrealizuje tych wymagań niezależnie od dobrych chęci nauczycieli.

Po trzecie, dokumenty programowe muszą nadążyć. Programy nauczania dla klas I i IV, plan pracy, a w szkołach ubiegających się o Cyfrowego Ucznia także Program Cyfrowej Transformacji Szkoły powinny odwoływać się już do nowej podstawy. Wniosek, który cytuje wymagania z 2017 r. dla klasy, która uczy się według rozporządzenia z 2026 r., źle świadczy o przygotowaniu placówki.

Jak to sfinansować: pracownie z KPO i Cyfrowy Uczeń

Państwo sfinansowało sprzęt na dużą skalę, zanim nowa podstawa weszła w życie. Z Krajowego Planu Odbudowy do szkół trafia 12 tys. pracowni sztucznej inteligencji: 8 tys. do szkół podstawowych i 4 tys. do ponadpodstawowych, o łącznej wartości ponad 1,86 mld zł, według danych Ministerstwa Cyfryzacji z rozstrzygnięcia przetargu. Problem w tym, że sprzęt bez programu zajęć i przygotowanych nauczycieli potrafi stać nieużywany: Najwyższa Izba Kontroli opisała przy programie Laboratoria Przyszłości, wartym ponad 1 mld zł, szkołę, w której części zakupionego wyposażenia używano od 2 do 18 godzin lekcyjnych w całym roku szkolnym 2022/2023. Nowa podstawa programowa jest najlepszym argumentem, żeby ten scenariusz się nie powtórzył: od września 2026 r. pracownia AI przestała być dodatkiem, a stała się miejscem realizacji obowiązkowych wymagań.

Drugim źródłem finansowania jest program Cyfrowy Uczeń, opisany w rozporządzeniu Rady Ministrów z 17 września 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1254). Przedszkole może dostać do 15, 30 albo 45 tys. zł zależnie od liczby dzieci, a szkoła podstawowa od 30 do 100 tys. zł zależnie od liczby uczniów, przy wkładzie własnym organu prowadzącego wynoszącym co najmniej 20 procent. Z dotacji można kupić między innymi sprzęt komputerowy, oprogramowanie, w tym narzędzia oparte na sztucznej inteligencji, oraz sfinansować dostosowanie pracowni z KPO do potrzeb szkoły. Sprzęt otrzymany z KPO nie wyklucza udziału w programie. Kwoty, katalog wydatków i procedurę krok po kroku rozpisaliśmy w artykule o tym, ile może dostać przedszkole i szkoła z programu Cyfrowy Uczeń.

Kalendarz na rok szkolny 2026/2027

Pytania dyrektorów

Czy od września 2026 r. każda szkoła musi uczyć o sztucznej inteligencji?

Każda szkoła podstawowa realizuje nową podstawę w klasach I i IV, a w nich są wymagania dotyczące AI. Pozostałe klasy uczą się jeszcze według podstawy z 2017 r., zgodnie z harmonogramem z paragrafu 4 rozporządzenia.

Czy przedszkole musi kupić tablety, żeby zrealizować obszar cyfrowy?

Nie. Podstawa utrzymuje zasadę, że dzieci nie korzystają w przedszkolu indywidualnie i samodzielnie z urządzeń ekranowych, z wyjątkiem dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Obszar cyfrowy realizuje się głównie metodami bez ekranu, a sprzęt z programu Cyfrowy Uczeń służy przede wszystkim nauczycielkom.

Nie mamy nauczyciela przygotowanego do treści AI. Od czego zacząć?

Od planu doskonalenia i od praktycznego szkolenia rady pedagogicznej na sprzęcie, który macie w placówce. Wymagania w klasie I realizuje nauczycielka edukacji wczesnoszkolnej, więc szkolenie wyłącznie informatyka nie rozwiązuje problemu.

Dostaliśmy pracownię AI z KPO. Czy możemy jeszcze wnioskować w Cyfrowym Uczniu?

Tak. Sprzęt z KPO nie wyklucza udziału w programie, a dostosowanie pracowni z tej inwestycji do potrzeb szkoły jest jedną z kategorii wydatków. Warunek: placówka mogła dotąd nie otrzymać wsparcia z Cyfrowego Ucznia, bo przysługuje ono raz w całym programie.

Co z klasami V do VIII, których nowa podstawa jeszcze nie obejmuje?

Rozporządzenie nie zabrania uczyć więcej, niż wymaga stara podstawa. Szkoły najczęściej domykają tę lukę zajęciami dodatkowymi z AI, programowania i robotyki, prowadzonymi w istniejącej pracowni, zanim nowe wymagania dojdą do starszych roczników.

Powiązane na blogu

Cyfrowy Uczeń 2027: ile może dostać przedszkole i szkoła, na co i jak złożyć wniosek

Co przedszkole może kupić z programu Cyfrowy Uczeń, a czego nie: odpowiedzi MEN

Sztuczna inteligencja dla dzieci: od jakiego wieku i jak korzystać mądrze

Źródła

Rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, Dz.U. 2026 poz. 378, paragrafy 2, 4 i 7 oraz załączniki 1 i 2, odczyt 25.09.2026

Rozporządzenie Rady Ministrów z 17 września 2025 r. w sprawie programu Cyfrowy Uczeń, Dz.U. 2025 poz. 1254, paragrafy 7, 8 i terminy naborów, odczyt 25.09.2026

Ministerstwo Edukacji Narodowej, strona programu Cyfrowy Uczeń, odczyt 25.09.2026

Ministerstwo Cyfryzacji, rozstrzygnięcie przetargu na 12 tys. laboratoriów sztucznej inteligencji dla szkół, wartość ponad 1,86 mld zł, odczyt 25.09.2026

Najwyższa Izba Kontroli, wyniki kontroli programu Laboratoria Przyszłości, odczyt 25.09.2026

Chcecie wiedzieć, kiedy rusza nabór i gdzie są wolne miejsca?

Jeden mail przy naborze, jeden przy wolnym miejscu w grupie dla wieku Waszego dziecka. Bez spamu.

Aby wypełnić ten formularz, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce.

Wiek dziecka Zgoda

E-mail *

Wiek dziecka *Wybierz3 do 4 lata5 do 6 lat7 do 9 lat10 do 14 lat13 do 18 lat

Forma zajęćWybierzOnline z trenerem (cała Polska)Stacjonarnie (Warszawa i okolice)Obie

Zgoda *

• Chcę dostawać na ten adres informacje o terminach naboru, wolnych miejscach i nowych zajęciach Tech Hero Academy. Mogę zrezygnować w każdej chwili.

Wyślij

Autor: Tomasz Stelmach, CEO Tech Hero Academy

Założyciel i lider Quality Island, firmy od jakości oprogramowania i szkoleń IT. Prelegent na Infoshare, Warszawskich Dniach Informatyki i Testing Ground Conference, jego profil na LinkedIn obserwuje ponad 25 000 specjalistów IT. W Tech Hero Academy odpowiada za to, czego uczymy ponad 500 dzieci każdego tygodnia. LinkedIn · O nas

Ostatnia aktualizacja: 11.10.2026